به پارگی یا زخم در کانال مقعد، شقاق مقعد گفته می‌شود.

شایعترین دلایل زخم مقعد

  • یبوست، رد شدن مدفوع بسیار سفت یا بزرگ، زور زدن در هنگام دفع مدفوع، اسهال طولانی مدت، بارداری، زایمان و یا ابتلا به بیماری‌های التهابی روده مانند بیماری کرون باشد.
  • سایر عللی که کمتر شایع هستند، عبارتند از مقاربت جنسی از مقعد و ابتلا به بیماری‌هایی مانند سرطان، ایدز، سل و سفلیس.
  • در افراد مسن‌تر، به دلیل کاهش جریان خون در مقعد، ریسک بروز زخم‌هایی که خوب نمی شوند وجود دارد.
  • در نوزادان، داشتن یبوست و تعویض نکردن مرتب پوشک از علل شایع فیشر آنال یا شقاق مقعد هستند.

مهمترین علائم و نشانه‌ها

اصلی‌ترین علامت شقاق مقعد، درد مقعد و خونریزی از مقعد است.


شقاق مقعد (فیشر آنال) می‌تواند باعث خونریزی از مقعد شود که این خون در مدفوع یا بر روی دستمال توالت دیده می‌شود. این خون معمولا قرم روشن است و میزان آن در هر بیمار متفاوت است.
هم در شقاق حاد و هم در شقاق مزمن مقعد، درد وجود داد اما در مورد شقاق حاد، میزان درد بیمار بسیار بیشتر است که در هنگام دفع مدفوع احساس می‌شود.

 

درمان فیشر مقعد

روش‌های درمان غیرجراحی

 دارودرمانی

در برخی موارد لازم است که پزشک داروهایی تجویز کند. این داروها اغلب برای شل کردن عضلات مقعد و یا تسکین درد تجویز می‌شوند و یا شامل کرم‌هایی می‌شوند که تاثیر بی‌حس‌کنندگی دارد و به پوست اطراف شقاق مقعد مالیده می‌شود.

تزریق بوتاکس

 

جراحی

در صورتی که فیشر یا شقاق مقعد، با گذشت چند ماه از درمان، بهبود پیدا نکند، ممکن است انجام جراحی ضرورت پیدا کند. مثال‌هایی از درمان جراحی برای فیشر آنال عبارتند از جراحی کشش مقعد یا اسفنکتروکتومی آنال. هدف از انجام این جراحی‌ها، کاهش انقباض در عضلات اسفنکتر و بازیابی جریان خون عادی در این ناحیه می‌باشد.

اسفنکتروکتومی داخلی و جانبی (LIS)

در این روش، عضلات اسفنکتر داخلی به طور جزئی از هم جدا می‌شوند. این کار باعث می‌شود که عضلات اسفنکتر کمی شل شوند و میزان جریان خون در این ناحیه نیز افزایش پیدا کند. بهبودی بعد از این جراحی معمولا یک هفته طول می‌کشد.

پوشش فلپ پوستی

در این روش از فلپ‌های پوستی برای پوشش دادن شقاق مقعد استفاده می‌شود. این روش به خاطر عوارض کمتری که دارد یکی از روش‌های جراحی مورد توجه پزشکان است.

اتساع مقعد

در این روش کانال مقعد کشیده می‌شود. این روش بسیار کمتر از روش اسفنکتروکتومی استفاده می‌شود. بروز بی‌اختیاری مدفوع و گاز روده، از عوارض جدی این روش هستند.

 

بهبودی بعد از جراحی شقاق مقعد (فیشور آنال)

بعد از جراحی متوجه خواهید شد که زخم یا شقاق مقعد شما کمتر دردناک است. در صورتی که فکر می‌کنید به مسکن نیاز دارید می‌توانید از مشکن‌های غیرتجویزی استفاده کنید. جراح شما معمولا بعد از جراحی، برای پیشگیری از بروز یبوست، داروهای ملین تجویز می‌کند. همچنین ممکن است مصرف مکمل‌های حاوی فیبر برای شما تجویز شود.

لازم است که برای پیشگیری از یبوست و بازگشت دوباره‌ی فیشر یا شقاق مقعد، روزانه مقادیر زیادی آب و مایعات بنوشید و رژیم غذایی شما حاوی مواد سرشار از فیبر باشد. غذاهایی که دارای فیبر بالایی هستند، عبارتند از میوه‌ها، سبزیجات و غلات کامل.

زخم جراحی شما ممکن است بخیه زده نشود و باز گذاشته شود تا به‌طور طبیعی بسته شود. بهتر است بعد از هربار اجابت مزاج، جای زخم جراحی را به آرامی با آب ولرم و صابون بشویید تا زخم جراحی، بدون به جا ماندن جای زخم، ظرف ۱۴ روز کاملا خوب شود. مدت زمان ریکاوری بعد از جراحی، در هر بیمار متفاوت است، پس بسیار مهم است که به توصیه‌ها و دستورات پزشک در مورد مراقبت‌های بعد از جراحی کاملا توجه کنید.